ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ား၏ နတ္ကိုးကြယ္ျခင္း အေပၚယံုၾကည္မႈသေဘာထား

ရွမ္းလူမ်ိဳးတို႔သည္ နတ္ကို မယံုၾကည္ျခင္းမဟုတ္။ နတ္သမီး၊ နတ္သားတို႔ အားအရွမ္းအေခၚ ခြန္ဖီ၊ နန္းဖီဟု ေခၚသည္။ ဗမာမ်ားကဲ့သို႔လို.. နတ္ဝင္သည္.....

ရွမ္းအိုးစည္

ဒါကေတာ့ ေရွးယခင္က ေမာရွမ္းေတြတီးတဲ့ ရွမ္းအိုးစည္ပါ ဓႏုအိုးစည္နဲ႔ဆင္ပါတယ္....ဒါေပမယ့္.....

၂၀၀၉ ရွမ္းႏွစ္သစ္ကူးကထိန္ (ေတာင္ၾကီး)

က်ိဳင္းတံုေက်ာင္းေရွ႕စုရပ္တြင္ ရွမ္းအိုးစည္တီးဗံုေမာင္းတီး၍ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ကခုန္ၾကေနၾကစဥ္ .....

Nov 26, 2011

ေရာင္းဝယ္ ေဖာက္ကားျခင္းႏွင့္ အခ်ိန္အတြယ္

ရွမ္းျပည္နယ္ရွိ ေစ်းမ်ားမွာ အားလံုး ငါးရက္တစ္ႀကိမ္ေစ်းမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ဥပုသ္ေန႔မ်ား၊ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္မ်ားႏွင့္ ၾကံဳပါက ေစ်းေန႔မတိုင္မီ ေစ်းဖိတ္ေန႔ကို ေစ်းေန႔အျဖစ္ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ား၏ ေစ်းေန႔မ်ားကို လူတိုင္းသိၾကသည္။ ရြာတစ္ရြာ၏ ေစ်းဖိတ္ေန႔ကို အနီးနားရွိ ရြာမ်ားက သိၾကသည္။ စာမတတ္သူမ်ားပင္ ေစ်းဖိတ္ေန႔ႏွင့္ ေစ်းေန႔မ်ားကို ေရတြက္မွတ္သားထားတတ္ ၾကသည္။ ဤအခ်က္ကို ေထာက္႐ႈျခင္းျဖင့္ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားေရးတြင္ ေစ်းသည္ အဓိက အေရးႀကီးေၾကာင္း ထင္ရွားသည္။ ေစ်းသည္မ်ားသည္ ေစ်းငါးရက္တစ္ပတ္ လည္လာသည္အထိ မိမိတို႔ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ကၽြဲ၊ ႏြားလွည္း၊ ျမည္း၊ လား၊ ပခံုးထမ္း၊ ေခါင္းရြက္၊ ပလိုင္းလြယ္စေသာ ဝန္တင္မ်ားျဖင့္ လွည့္လည္ေရာင္းခ် ၾကသည္။ ေစ်းသည္ စီးပြားေရးအတြက္ သက္သက္မဟုတ္၊ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ဘာသာေရးတို႔ႏွင့္လည္း အက်ံဳးဝင္ေလသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္ေစ်းမ်ားတြင္ ေတြ႕ရတတ္ေသာ ပစၥည္မ်ားမွာ ေတာင္ေပၚဆန္၊ လက္ဖက္ေျခာက္၊ သနပ္ဖက္၊ ပဲပုပ္အေျခာက္၊ အစို၊ ေခါပုပ္အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အခ်ဥ္၊ အငန္သိပ္ ဟင္းရြက္အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ျခံထြက္ပစၥည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အိမ္းတြင္း လက္မႈျဖစ္ ပင္နီစ၊ ဖ်င္စမ်ား၊ ရွမ္းအဝတ္အစားမ်ား၊ စား၊ ေပါက္ျပား အစရွိေသာ အိမ္သံုးပစၥည္းမ်ား အိုးခြက္စသည္တို႔ ျဖစ္သည္။

ရွမ္းအမ်ိဳးသားမ်ား ေရာင္းဝ.္ေဖာက္ကားရာတြင္ တိုင္းထြာျခင္တြယ္ေသာ စနစ္မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္သည္-

အေျခခံအားျဖင့္ စပါးႏွင့္ဆန္ ျခင္တြယ္ရာတြင္ ျမန္မာကဲ့သို႔ စလယ္၊ ျပည္၊ ခြဲ၊ တင္း စသည္တို႔ကို သံုးသည္





















ရွမ္းျမန္မာ
ဆီစလယ္ = ႏိုင္ပယ္ေလးစလယ္ = တျပည္
ျပက္ပယ္ = ခြိဳင္းႏိုင္ရွစ္ျပည္ = တခြဲ
ေဆာင္ခြိဳင္ = တန္ႏိုင္ႏွစ္ခြဲ = တတင္း
ဆံတန္ = ႏိုင့္လန္၁၀တင္း = တေဆာ


အေလးခ်ိန္ခြင္မ်ားတြင္ ျမန္မာပိႆာက်ပ္ အေလးမ်ားကို အသံုးျပဳၿပီး ခ်ိန္ခြင္ကိုလည္း ျမန္မာခ်ိန္ခြင္အတိုင္း အသံုးျပဳသည္။ စင္ ဟုေခၚသည့္ ခ်ိန္ခြင္တစ္မ်ိဳးကိုလည္း အသံုးျပဳၾကေသးသည္။ ထို စင္ ခ်ိန္ခြင္၏ တဖက္တြင္ ပံုေသ အေလးတစ္ခု ဆြဲခ်ိတ္ထားသည္။ ခ်ိန္ခြင္ခြက္ရွိေသာဖက္မွ ေဘာင္တန္းမွာ ပံုေသျဖစ္ၿပီး အေလးရွိေသာဖက္မွ ေဘာင္တန္းမွာ ပိုမိုရွည္လ်ားကာ အေလးအတြက္ ဂဏန္းမွတ္ကြက္မ်ား ရွိသည္။ အေလးခ်ိန္ငယ္လွ်င္ ယင္းအေလးကို ခ်ိန္ခြင္လွ်ာအနီးသို႔ ေရႊ႕ေပးရသည္။ အေလးခ်ိန္မ်ားလွ်င္ ေဝးရာအမွတ္မ်ားသို႔ ေရႊ႕ေပးသြားရသည္။ စင္ခ်ိန္ခြင္တြင္ ပိႆာ၊ အခြဲ၊ အဝက္ဟူ၍ အခ်ိန္ ေလးမ်ိုးေလာက္သာ ခ်ိန္ႏိုင္ၿပီး မွန္ကန္တိက်မႈ မရွိေခ်။ ႀကီးမားေသာ ေတာင္းႀကီး၊ ပုတ္ႀကီးမ်ားကို ခ်ိန္ရန္အတြက္ စင္ ခ်ိန္ခြင္ႀကီးမ်ားလည္း ရွိသည္။

အရွည္အလ်ား တိုင္းရာတြင္ ျမန္မာကဲ့သို႔ လက္မမွစၿပီး လက္တလံအထိ တိုင္းထြာသည္။ တိုင္းထြာပံုမွာ -

တစ္လက္မ = ႏုႏိုင္
တစ္မိုက္ = ကမ္တန္
တစ္ညိဳ = စြမ္ႏိုင္
တစ္ထြာ = စုပ္ႏိုင္
ေတာင္ဆုပ္ = ေဆာင္ကမ္
တစ္ေတာင္ = ေဆာက္ႏိုင္
ႏွစ္ေတာင္ = ေဆာင္ေဆာ
ေလးေတာင္ = ဝါးႏိုင္

ေျမဧရိယာစတုရန္း တိုင္းရာတြင္ အလံ ၁၀ ပတ္သည္ကို ေလ့ႏိုင္ ဟုေခၚသည္။ အလံ ၄၀ ပတ္လည္ကို တြန္ႏိုင္ဟု ေခၚသည္။ အရွည္ အလ်ားတိုင္းရာတြင္ ဆပ္လန္႔ဟု အေခၚတစ္မ်ိဳးလည္း ရွိေသးသည္။ ထိုအတိုင္းအတာမွာ ဘယ္ေျခရာ လက္တဆန္႔ သို႔မဟုတ္ ယာေျခ ဘယ္လက္တဆန္႔ အတိုင္းအတာကို ဆိုလိုသည္။

လံုးပတ္တိုင္းရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ဒုထည္တိုင္းရာတြင္လည္းေကာင္း တစ္ထြာ၊ တစ္ညိဳစသည္ျဖင့္ တိုင္းၾကသည္။ ေခ်ာင္း၊ ေျမာင္း၊ ေရကန္စေသာ အနက္ကို တိုင္းရာတြင္ လူ၏ အရပ္ႏွင့္တိုင္းတာၾကသည္။


Nov 8, 2011

ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ား

၁။ တိုင္းလံု
၂။ တိုင္းေမာဝ္
၃။ တိုင္းလိ၊တိုင္းလူး
၄။ တိုင္းခင္န္၊ (ဂံုရွမ္း)
၅။ တိုင္းဒြဲ၊ယီး၊ယိုင္
၆။ ပူတိုင္း
၇။ တိုင္းခ်င္း
၈။ တိုင္းပါး
၉။ တူဂ်င္း
၁၀။ တိုင္းတံုဂ်င္း
၁၁။ တိုင္းလႈိင္း၊တိုင္းနမ့္
၁၂။ တိုင္းပါးယီ
၁၃။ ထိုတိုင္းလို
၁၄။တိုင္းႏံုး
၁၅။ တို္င္းဟတ္ကာ
၁၆။ တိုင္းအံုးေပ့
၁၇။ တိုင္းလီ
၁၈။တိုင္းေခ်ာင္း
၁၉။ ေဒါင္
၂၀။ တိုင္းနားခီ
၂၁။ ကီလ
၂၂။တူးေလာဝ္
၂၃။ ပူေလာဝ္
၂၄။ တိုင္းအဟုမ္
၂၅။ တိုင္းထို
၂၆။ တိုင္းတိုင္
၂၇။ တိုင္းႏုန္း
၂၈။ တိုင္းထိုတစ္
၂၉။ တိုင္းယန္း၊တိုင္းနန္း
၃၀။ တိုင္းလႈိင္
၃၁။ တိုင္းေဖာင္း
၃၂။ တိုင္းေခါင္
၃၃။ တိုင္းလမ္
၃၄။ တိုင္းေယာ
၃၅။ တိုင္းတူးေလာဝ္
၃၆။ ပူေပါင္း
၃၇။ တိုင္းေမွ်ာ
၃၈။ ေလာဖြီး၊ဖူအြန္
၃၉။ တိုင္းေန
၄၀။ တိုင္းထိုင္း

စာအုပ္ထဲမွာေတာ့ ဒီေလာက္ရွိတယ္ဆိုတာ ေရးျပထားတာ မဟုတ္ပါဘူး၊ စာအုပ္ဖတ္ရင္းနဲ႕မွ စာအုပ္ထဲပါတာေလးေတြ ထုတ္ႏႈတ္ထားတာပါ။ ျမန္မာ၊ တရုတ္၊ ေလာ၊ အိႏၵိယ၊ ထိုင္း စတဲ့ေနရာေတြ မွာေနထိုင္ၾကပါတယ္။

{အရွင္သုခမိႏၵ (တန္႔ယန္း) ၏ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ယံုၾကည္မႈႏွင့္ ဓေလ့ထံုးစံမ်ား}